Roll up mekanizması geri sarmıyorsa en sık neden yay gerginliğinin boşalması, kilit piminin takılı unutulması ya da baskının kaset ağzında sıkışmasıdır. Önce kilit pimi ve panel hizası kontrol edilmeli, sorun sürerse yay gerginliği dikkatle yeniden kurulmalıdır. Yaylı mekanizma kontrolsüz boşalırsa yaralanmaya yol açabileceği için kaset rastgele sökülmemelidir.
Roll up neden geri sarmaz?
Kasetin içinde baskının sarıldığı bir mil ve bu milin içinde burulmalı bir yay bulunur. Panel yukarı çekildikçe yay kurulur; bırakıldığında depoladığı enerjiyle paneli geri sarar. Bu zincirin herhangi bir halkasında sorun olduğunda sarma yavaşlar, yarıda kalır ya da hiç gerçekleşmez. Başlıca nedenler şunlardır:
- Kilit pimi takılı kalmıştır: Taşıma sırasında yayı sabitleyen pim veya düğme kilitli konumda unutulmuştur.
- Yay gerginliği boşalmıştır: Panel uzun süre açık kaldığında ya da baskı değişiminde yay yeterince kurulmadığında gerilim azalır.
- Baskı kaset ağzında sıkışmıştır: Panel yamuk sarılmış, kenarı kıvrılmış veya kasetin fırça ya da kauçuk contasına takılmıştır.
- Mil yatağı zorlanmıştır: Düşme sonrası kaset gövdesi eğilmiş, mil serbestçe dönemiyordur.
- Baskı malzemesi ağırdır: Kasetin tasarlandığından daha kalın bir malzeme yay kuvvetini aşar.
Kilit pimi ve panel hizası nasıl kontrol edilir?
Kasetin bir yan kapağında genellikle küçük bir pim, vida veya kilit düğmesi bulunur. Bu parça, taşıma ve baskı değişimi sırasında milin dönmesini engeller. Panel yukarıdayken pimi çıkarmayı unutmak, sarmamanın en kolay çözülen nedenidir. Pim çıkarıldıktan sonra panel üstten iki elle tutulmalı ve kontrollü biçimde indirilmelidir; serbest bırakılan panel hızla sarılarak kenarlarından zarar görebilir.
Pim sorun değilse paneli birkaç santimetre yukarı çekip yeniden indirerek kaset ağzındaki hizaya bakın. Baskı bir tarafa kaymışsa kenarı kaset gövdesine sürtünür. Paneli ortalayarak yavaşça sarmak çoğu zaman sıkışmayı giderir. Ağızdaki fırça veya contada toz birikmişse kuru bir bezle temizlemek de sürtünmeyi azaltır.
Yay gerginliği güvenli şekilde nasıl yeniden kurulur?
Yay gerginliği, mekanizmanın yan kapağındaki kare veya altıgen başlı mil ucunu çevirerek ayarlanır. Modelden modele değişse de genel adımlar şöyledir:
- Panel tamamen kasete sarılı konuma getirilir ve kaset düz bir masaya yatırılır.
- Kilit pimi takılı haldeyken uygun anahtar veya pense ile mil ucu sıkıca kavranır.
- Pim çıkarılır, mil sarma yönünde bir tur çevrilir ve pim yeniden takılır; bu işlem gereken tur sayısına ulaşana kadar tekrarlanır.
- Panel yukarı çekilip bırakıldığında sarma hızı kontrol edilir; yetersizse bir tur daha eklenir.
Fazla tur, yayı aşırı gererek baskının hızla çarpmasına ve üst çıtadan kopmasına neden olabilir. Yan kapak perçinleri sökülmeden yapılamayan müdahaleler ise uzman işidir; yay kontrolsüz boşalırsa elde kesik ve ezilmelere yol açabilir.
Ne zaman tamir yerine kaset değişimi düşünülmeli?
Kaset gövdesi eğilmiş, mil yatağı kırılmış ya da yay kopmuşsa onarım çoğu ekonomik kasette pratik değildir. Baskı sağlamsa yeni bir kasete aktarılabilir. Kasetinizin tipini ve gözlemlediğiniz sorunu bize iletmeniz durumunda onarım mı değişim mi gerektiğini birlikte değerlendirebiliriz.
Geri sarma sorunu nasıl önlenir?
Arızaların önemli bir kısmı kullanım alışkanlıklarından doğar. Kasetin ömrünü uzatmak için şu noktalara dikkat etmek çoğu zaman yeterlidir:
- Panel indirilirken üst çıta iki elle tutulmalı ve kasete kadar eşlik edilmelidir; serbest bırakmak yayı ve baskıyı yıpratır.
- Stand haftalarca açık kalacaksa ara ara toplanıp yeniden açılmalıdır; sürekli gerili kalan yay zamanla gücünü kaybeder.
- Taşımadan önce kilit pimi mutlaka takılmalı, kaset çantasına yatay konumda yerleştirilmelidir.
- Kaset, yay mekanizmasının bulunduğu yan kapak üzerine düşürülmemeli veya sert zemine vurulmamalıdır.
- Baskı değişiminde kasetin taşıyabileceği malzeme kalınlığı aşılmamalı, emin olunamıyorsa eski baskıyla aynı tür malzeme seçilmelidir.
Sık Sorulan Sorular
Sarma çok hızlıysa ne yapılmalı?
Yay fazla gerilmiştir. Pim takılıyken mil bir tur geri çevrilerek gerilim azaltılabilir; hızlı sarma baskının üst çıtasını ve kenarlarını zedeler.
Baskı yamuk sarılıyorsa sorun yayda mıdır?
Genellikle değildir. Baskının alt kenarının mile yamuk sabitlenmesinden ya da panelin bir tarafa çekilerek indirilmesinden kaynaklanır.
Kaset ağzına yağ veya sprey sıkmak sarmayı kolaylaştırır mı?
Önerilmez. Yağlı yüzey toz tutar, baskının arka yüzüne bulaşarak leke bırakır ve fırça ile contanın zamanla dağılmasına yol açar. Sürtünme varsa ağzı kuru bir bezle temizlemek ve paneli ortalamak daha doğru bir çözümdür.